"Kazagymnyn traditions" (22)

"Traditions of my people" (22)

 

Құдалықтағы алыс-берістер туралы

 

Dear readers,!

Осы бөлімнің бүгінгі парағында өткен жолы әңгіме етілген қазақ халқының "God Shots" салтын атқаруда бірге жүргізілетін «ТОЙ МАЛЫ», КИІТ БЕРУ, «ҚҰДАЛЫҚ ҚОРЖЫНЫ», «ҚАЛЫҢ МАЛ», «ҚЫЗ ЖАСАУЫ», «АНА СҮТІ» kind of алыс-берістік ғұрыптары туралы мақалалық және бейнелік жазбалар беріліп отыр. get to know!

 

the input position

First, as usual thematic beautiful song Take a listen to:

"Қазақ осы"

Word,: Қадыр Мырза Әлінікі

song: Ә.Телғозиевтікі

 

Жайлауында жүрген жігіт бағып қой,

Дос келді деп, жасап жатыр анық той.

Алғашқы рет көріп тұрсың сен оны,

Нағыз қазақ осы, there, танып қой.

Сәйгүлікті құйрық-жалы таралған,

Сүйетұғын қазақ осы, қараңдар.

Қазақ осы күй шығарып, ән салып,

Көкпар тартып, қыз қууға жаралған.

Қазақ осыайтатұғын желге сыр,

ABOUT, brothers, халық емес ол кесір.

Қазақ осыаңғал-саңғал жабусыз,

Қазақ осыағыл-тегіл, көл-көсір.

Айхай!

Қазақ осыағыл-тегіл, көл-көсір.

Е-е-ей!

Қазақ осыдала дейтін, күн дейтін,

Қазақ осы«Өнер алдытіл» дейтін.

Қазақ осықарасың ба, ақсың ба,

Қоңырсың ба, жатырқауды білмейтін.

Қазақ осыкөргенінен танбайтын,

Той-думансыз оты түзу жанбайтын.

Қазақ осыалудай-ақ алатын,

Ал беруден алдына жан салмайтын.

Қазақ осыашық жарқын қабағы,

Қонақ келсе шабылып бір қалады.

Байқа да тұр, саған да ол кетерде,

Ат мінгізіп, жібек шапан жабады.

Айхай!

Ат мінгізіп, жібек шапан жабады.

Е-е-ей!

Қазақ осықұда бол деп қинайтын,

Құдаларын құдайындай сыйлайтын.

Қазақ осыдүние мен малыңды,

Оңды-солды шашу үшін жинайтын.

Қазақ осыжайып жатқан қанатын,

Батыр халық, ақын халықдәл аты.

Қазақ осыөзімсінген адамға,

Насыбайға бола өкпелеп қалатын.

Жайлауында жүрген жігіт бағып қой,

Дос келді деп, жасап жатыр анық той.

Алғашқы рет көріп тұрсың сен оны,

Нағыз қазақ осы, there, танып қой.

Айхай!

Нағыз қазақ осы, there, танып қой.

* * *

Осы тақырыпты бөлімнің өткен парағында қазақ халқының жастарды үйлендірудегі To "God" image, his түрлері and ғұрыптық жолдары туралы әңгіме бастаған болатынбыз. Солардың әрқайсысында ұлтымыздың ағайынды сыйлау, бауырмашылдық, қонақжайлық сынды ерекше асыл қасиеттерін айқындайтын өзіндік кәделік мазмұнға ие алыс-берістік, сый-сияпаттық рәсімдері бірге сіңіскен. Ras, олардың талайының атаулары мен мазмұны ғана халық жадында сақталып, өздерінің қажеттілігі ескіргендіктен заман көшінде артта қалып жатты.

Солай десек те, әр уақыт кезеңдеріне сай, ауқымдық көлемдері мен бағалық құндылықтары ғана өзгере отырып, ал мән-мазмұндығы еш жоғалмай бүгіндері қолданыста барлары да жеткілікті. Солар туралы сөз жалғасады.

 

 

«ТОЙ МАЛЫ»

Құдалықтың рәсімдік шараларын атқаруда, first of all, main кәделік сый тартуы as «той малы» happens. Оның осылай аталуы мен қолданылуы қазақтың бұрынғы тұрмыстық тіршілігіне байланысты екені бәрімізге түсінікті. Атқарылар рәсімнің маңыздылығына және екі жақтық құдалардың ауқаттылықтарына қарай, «той малына» қойдан бастап жылқы, тіпті түйеге дейін аталатын және жетектеліп әкелінетін. Олар қоңды, семіз, болуы тиіс болған, әйтпесе, орталарында сөзге қалып жатады.

Қазіргі кезде көбінесе «той малының» ақшалық баламасы қолданылады.

 

КИІТ. «ҚҰДАЛЫҚ ҚОРЖЫНЫ».

Құдалықты атқаруда мүлтіксіз орындалатын кәделік рәсімдеріне киіттер and қоржындық дүниелерді әкелу жатады.

Киіт құдаласу тойларында екі жақтың бір-бірімен берісіп-алысып жататын әртүрлі құндылықтағы кәделік сый-сияпаттар.

Киітбас киіт and аяқ киіт болып бөлінеді. Бас киіт әр кезде бас құдаға беріледі де, аяқ киіттер құдаларымен бірге келген туыстарының жасына, дәрежесіне, беделіне қарай жеке-жеке арнап дайындалады. Киіт кигізу қандай жағдайда болса да, for example, қызға “қалың мал” төленбесе де, не ол «көңілден шықпай» жатса да, міндетті саналған.

Дайындалған киіттер мен сый-сияпаттар құдалық қоржынына салынып әкелінеді. (Shopping Cart— заттар салатын матадан не теріден жасалған екі қалтасы бар үй бұйымы). Құдалыққа апарылатын қоржынның өзінің де сәнділігіне, матасының құндылығы мен сапасына, әдемі безендіруіліне үлкен мән беріліп, оны шебер адамдарға арнайы дайындатқан. Қоржынның сырты сақина, bracelet, моншақтармен және оюлармен көмкеріледі. Қазіргі кезде де қоржынды тапсырма беріп жасатады, не сатып алады.

Previously,, әкелінетін қоржында қымбат киімдер, шапан, көйлектік киімдер ер-тоқым, жігіт жарақтары, мата, әртүрлі бұйымдар болса, қазіргі таңда, бас құда мен қыздың әке-шешесіне кигізетін жағалы да бағалы киімдер және басқаларына арналған костюмдер, алтын бұйымдар, маталар, орамалдар салынады. Оларға әртүрлі сыйлықтар, әшекейлер, кептірілген жемістер, тəттілер, арақ-шарап қосылады және үй тұрмысына арналған жабдықтар аталады.

Қоржындағы заттардың ең үстіне қоржын аузын сөккен адамның сыбағасы ретінде жеке бір киімдік және басқа да маталар, орамалдар қойылады. Оларды құдалыққа қатысушы әйелдер «қыздарымызға жұғысты болсын» деген ырыммен таратысып алады. Қоржын тағамынан тойға жиылғандардың бәрі дәм татады.

 

Картинки по запросу құдалық

 

In some cases,, қыздың анасына делінетін «ана сүті» ақысы, осы киітпен бірге, жеке аталып, беріліп жатады.

Әкелінген киіттер and «қоржындық» дүниелер ауқымы келген құданың ауқаттылығы мен мырзалығына байланысты болады. Күйеудің абыройы да осы кəделермен бағаланады. Алушылар жағы әкелген заттардың құндылығына өз «бағаларын» айтады.



ҚАЛЫҢ МАЛ

 

bride – екі жақтың құдаласу келісімінен кейін күйеу бала жағының

қалыңдығы отбасына беретін мал-мүліктік payment.

Бұл қазақтың көнеден бері маңызы мен ережелік мәні бұлжымаған, атқарылуы міндетті саналатын ұлттық дәстүрі. However, өткен кеңес дәуірінде оны «қызды сатып алу» делініп, ескіліктің қалдығына саналды, even, оны қолдануға тыйым да салып көрді.

Therefore,, бүгінгі ел үлкендеріне, әр ата-анаға жастарымыз мен кейінгі заман ұрпағының санасына bride money беруді:

  • Қыз баланы аялап-мәпелеп өсірген, бөтен жұртқа болашақ келін етіп дайындаған ата-анасына арналған құрмет, сый-сияпаттық тарту;
  • Жаңа отау құрған екі жастың аяқтарына тұрып кетуіне, шаңырақтарының берік болуына, тату-тәтті өмір сүруіне көмектесу мақсатындағы алғашқы қаржылық көмек;
  • Екі жақ құдалары арасында өзара жақсы сыйластық қарым-қатынасты орнықтыруға бағытталған ұлттық дәстүр екенін терең ұғындырғаны қажет етіледі.

That is,, bride money түгелдей қыз үйінде қалмайды, ол негізінен, қалыңдықтың жасауына, той малына, кәделі алыс-берістеріне жұмсалады.

Бұрындары қалыңмал есебіне шартты түрдегі қара малдардың саны мен бағалық өлшемдері негіз болған. Әркімнің шама-шарқына қарай, олардың орта төлемі саны бір жиырмадан бес жиырмаға дейін ірі қарадан (21-25 жылқыға) тұратын. Солардың ең қомақтысы «Бас жақсы» деп аталып, оған мылтық, the breastplate, бөрік, сәйгүлік, ұлық мал саналатын түйе кіретін. Олардың әрқайсысының құны бес ірі қара мен бағаланады. Одан кейінгілері «орта жақсы», «аяқ жақсы» called бағалы кәделер боп жалғасады.

Бүгіндері bride money мөлшері ақшалық түрде анықталып, оны қолма-қол ақшаман, не тұрмысқа қажет үй жабдықтары мен мүліктері, қымбат бағалы дүниелер берілуіне уағдаласып жатады. Олардың жалпы мөлшері мен құндылығы еліміздің әр өңірі-аймақтарында орныққан ерекшеліктеріне, құда болушылардың қоғамдық ортадағы дәреже-беделіне, отбасыларының ауқаттылығына, өзара қарым-қатынастарының жақындығына сай әрқалай бағаланады. here, even, жігіт пен қалыңдықтың біліміне, мамандығы мен лауазымына дейін ескеріледі.

 

 

ҚЫЗ ЖАСАУЫ

Жасау – құдалардың екінші жағының ұзатылатын өз қыздарына арналып берілетін мал-мүліктік дүниелер.

Қазақтарда қызды ешқашан жасаусыз ұзатпаған, ол әр ата-ананың міндеті және борышы болып есептелген. «Жасаусыз қыз болмайды, жабдықсыз үй болмайды». Жасау — қыздың еншісі болғандықтан оған айырықша көңіл бөлінеді. Қыз шешесі келешекте ұзатылар қызының барған жерде абройлы болуы мақсатында оның тұрмыс-тіршілігіне қажет саналатын көрпе-төсектер, кілем және әшекей бұйымдары, etc.. заттарды, оның дүниеге келген кезінен бастап-ақ ойластырып, жинақтай бастайды. “Жасауды алты жастан жинасаң асады, жеті жастан жинасаң жетеді” reads

Жасауға берілетін мүлік түрлері заманның әр кезеңіне, әр өңірде орныққан дәстүрлік тәртіптерге сай жабдықталған. Жалпы қай кезде де болмасын, қыз жасауының, ең басты дүниесітөсек-орын was. Оларға аталып дайындалатын әдемі оюлы, сырылған маталық және қосымша құрақ көрпелер, жастықтар мен төсеніштер жатқызылады. Сандық жағынан келгенде олар 9-11, кем дегенде 7 санынан құралады.

Previously, them, ата-анасының жағдайлық мүмкіншіліктеріне қарай сәукеле, кілем, тұскиіз, текемет, үй құрал-жабдықтары, әшекейлі сыйлық бұйымдары қосылған. Олардың молды болуына және тыңғылықты дайындалуына жақын туыстары да қолдарынан келгенше көмектесетін. Ауқаттылар қызына жеке ақ отау тігіп, at, тойдың сойыс малдарын қосып аттандыратын.

 

 

Қазіргі кездегі қыз жасауы осы айтылған дүние-мүліктерден басқа, толық бір үйдің жиһаздық және тұрмыстық техникалық жабдықтарынан тұрады. Бүгіндері де оны қалыптастыруға жақын туыстары мен достары ақшалай немесе тұрмыстық заттар беріп үлестерін қосып жатады. Оюлы, сырылған көрпелер арнайы тапсырыспен тіккізіледі. Соның бәрін есептегенде, қыз жасауы кей жағдайда, Man side bride money мөлшерінен асып түсіп те жатады.

 

* * *

videos

«Қыз жасауы»

«Таңшолпан» ақпаратты-сазды бағдарламасы

* * *

Astana TV channel


Құдалық сыйлықтардың ішінде орындалуы міндетті саналатын «ілу», «сүтақы» (in some places ана сүті) беру және «жігіт түйе» (ата еңбегі) called customs тағы бар.

* * *

Ілу –күйеу жігіт қалыңдығына алғаш барғанда қыз отбасына әкеп беретін payment.

 

Екі жақтың құдаласу келісімінен кейін, күйеу бала алғаш рет қалыңдығы еліне аттанады. Ата-аналары құдаларына қымбатты сый кәделерін – жылқы малдарын бірге айдатып жібереді. Байлар мен ауқаттылар үшін оның саны 30-70 аралығында болған. «Ілудің» құндылық көлемі молынан болса, ол кейін төленетін қалың малдан шегертіліп жатады. Бұл қыз жағының берген киітіне жауап та болып есептеледі. «Ілуге» барғанда сол жердің әйелдеріне таратылатын бағалы маталар қоса беріліп жібереді, This souvenir «жыртыс» is called.

 

* * *

«milk charge — күйеу жігіт тарапынан қыздың анасына тартылатын кәделі сыйлық».

 

Қызын әлдилеп, ақ сүтін беріп өсірген анасына деген үлкен ықыласы ретінде, келген құдалар осындай сый-сияпат show, батасын алады. Previously, sütaqısınıñ size 1-2 camel or if the value of animals. today,, instead of animals, are the property, Securities products are offered. It differs depending on the different regions of the country. In certain places, "Mother's milk" fee "During a bride"exercises, one individual cash Suggested, Another side «қалың малдың» өзі болып саналады.

 

* * *

«Жігіт түйе» — қыз әкесінің еңбегін бағалау ретінде күйеу баласы беретін the gift of.

 

Оған сол «түйемен» бірге, жағалы киім немесе қымбат бұйымдар, ер- тұрман да қосылып жатады. Атасы риза болған жағдайда қол жайып, батасын береді.

 

Сөз етілген kyit and қоржындық дүниелерді дайындауда, bride money and жасау беруге it depends алыс-берістік салт ғұрыптарын атқаруда, мүмкін болар қаржылық шығындар, айтылып жатқандай, әркімнің өз тұрмыстық жағдайларына, дәулетінің шама-шарқына қарай белгіленеді және екі жақтың өзара ақылдасуымен, ортақтаса келісуімен де шешіліп жатады. "Екі бай құда болсаарасында жорға жүреді, Екі жарлы құда болсаарасында дорба жүреді, Бай мен жарлы құда болсаайырылыса алмай зорға жүреді. " states.

Негізінде, бұл істе екі жақ бір-бірін тым қыйнамағаны оңды саналады, culture, қанағаттылық сияқты адами қасиеттер алға шығуы тиіс. Басты назарда, жас үйленген жастардың алдағы тұрмыстағы өмірінде қиыншылықтардың аз болуы, олар ешкімге кіріптар болмай, аяқтарын тұрып кетуі тұруы керек.

However, өмір болған соң, кей кездерде құдалардың ауқатты жағы өздерінің байлығы мен қоғамдағы дәрежесін, дәулеті мен мырзалығын айшықтау мақсатында артып түсуге ынталы болады да, жастарға жеке үй, қалада пәтер, автокөлік сияқты аса құнды дүниелерді арнайы сыйлап жатады. Ондай әркімнің өз ауқаты мүмкіншіліктеріне сай жасалғандықтан, еш сөкет саналмайды, керісінше оңдылық жағынан бағаланады, However, кейбір байшікештер тарапынан ол мақтанудың, масаттанудың, асқан-тасқандықтың көрінісі болып көзге ұрып тұрады. Оның өкініштісі сол, қарсы құдалары олардан кемшін болмауға, ұялмауға барынша тырысып бағып, «тыраштанып» қалады.

and the base, қалыңмал төлеу, жасау беру, той атқару мәселелерінің дұрыс шешілуі, құдалар арасында сыйластық қарым-қатынасының орнауына және екі жастың келешек отбасылық өмірлерінің жарасымдылығына айтарлықтай сеп болады. Ендігі жерде де өнегесі зор осындай ұлттық құндылықтарды өскелең ұрпаққа барынша жеткізе білгеніміз жөн.

* * *

Жалғасы болады. Келесі жолы «girl uzaty» салты әңгіме етіледі

 

 

 

Publication author

offline 2 weeks

admin

0
Comments: 2public: 101Registration: 11-07-2018
Updated: 05.11.2019 — 16:25

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *