"Kazagymnyn traditions" (18)

 

"Traditions of my people" (18)

 

ҮЙЛЕНУ ОҢАЙ МА? ҮЙ БОЛУ ШЕ?

 

Сайтымның осы бөлімінде бұған дейін қазақ қалқының салт-дәстүрлері about, including «жақсылықтар нышанындағы» and «бала тәрбиесіне» байланысты жазбалардың беріліп келгенін тұрақты оқырмандар жақсы біледі. Сондай тақырыппен жеке электронды кітап та дайындалып, өткен жолы көпшілік назарына ұсынылды.

Now, ары қарай, қазақ жастарының отау құруына байланысты carried out in national isәне замануи тұрғыдағы салт–дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар about «ҮЙЛЕНУ ОҢАЙ МА? ҮЙ БОЛУ ШЕдеген ортақ the theme берілетін келесі жазбалар топтамасы парақтарын ашып отырмын. Оларда тақырыптарына сай тәрбиелік мәні бар мақалалар-жазбалар да қоса берілетін болады.

In this regard,, олардың алғашқыларын «БҮГІНГІ ҚЫЗ – ЕРТЕҢГІ АНА» that the theme бастап отырмын. get to know!

 

1-ШІ КІТАП ТУРАЛЫ

 

Сайтымның өткен жолғы парағында «ҚАЗАҒЫМНЫҢ САЛТ-ДӘСТҮРЛЕРІ. ТАЛ БЕСІКТЕН МЕКТЕПКЕ ДЕЙІН» деген атаумен дайындалған 1-ші кітабын оқырмандардың, әлеуметтік желілердегі азаматтардың назарына ұсынған болатынмын. Егер онымен таныспаған болсаң, мына сілтемемен көруіңе болады: http://bit.ly/33wETe1

 

 

Енді бүгін осы кітаптың «парақтап» оқылатын нұсқасы да дайындалды. Мынау соның жеке парақтары:

 

 

 

Осы кітаптың қалың оқырман қауымға, parents, жастарға арналғанын, F school teachers and gardens and educators әдістемелік құрал ретінде пайдалана алатынын және де ұлттық мазмұндағы Weddings in and мерекелік шаралар ұйымдастырушылардың, asabalardıñ қажеттілігіне жарайтынын еске сала кетемін.

In this regard,, This book әрбір «иісі қазақ» азаматының танысқаны артық болмайды деп санаймын.

if, Сен де кітапты алып оқығың келсе, him тапсырыс беруіңе bолады. Кітап ақылы, келісім бойынша!

Кітап авторы: FROM. Serperbaev

 

«БҮГІНГІ ҚЫЗ – ЕРТЕҢГІ АНА»

Қыз тәрбиесі

Бейнеролик

«Асыл арна» TV channel

 

 

Қазақ халқындағы қыз тәрбиесі

(Мәшһүр Жүсіп еңбектері бойынша)

Павлодар облыстық «Сарыарқа самалы» газетінің сайты

8 March 2018 year.

 

 

Әр ұлттың өсіп-өнуі ұлттық сана мен тектілікке байланысты. Қазақ қызының тәрбиесі мен әйел теңдігі Алаш зиялыларының еңбектеріне арқауы болғаны ақиқат. Ұлт болашағы мен мәдениетінің мұңын жырлап өткен Мәшһүр Жүсіп, Жүсіпбек Аймауытов and Мұхаммед Әмен көптің бірі болмай, көштің алдында жүрді. Үш алыптың қаламы тоғысқан жеріәйел теңдігі мен қыз бала тәрбиесі. especially, қызды қалың малға жас кезінен айттыру әдетінің зияны төңірегіндегі ойлары бірін бірі құптағандай. Мәшһүр Жүсіп халықтың қараңғылықтан шыға алмай жүргенін, шала сауатты молдалардың мал таппақ әрекетінен және ескілікті аңсаған байлардың сараңдығынан екенін түсінгендіктен, «Жаман әйел туралы», «Жақсы әйел», «Әйелдер туралы», «Ұқыпты әйел», «Момынның әйеліне шығарғаны», деген сын үлгісінде жазылған өлеңдерін қыз мәселесіне арнаған. Қыз баланы күшпен тұрмысқа беру салтын құптамаған Мәшһүр Жүсіп «Дала Уалаяты» газетінің 1890 жылғы кезекті санында: «һәм әбден ер жеткен соң, өзінен ризалық сұрап, ықтияр қылған жеріне берсе керек. Ер бала болсын, қыз бала болсын, өзді-өзі ықтиярласып қосылған соң, бұлардан жанжал, ұрыс, талас анда-санда болмаса, шықпайды және бір-біріне махаббатты болып, бұлардан туған бала һәм жақсы туады», деп білімсіздік пен теңсіздіктің ектек алуына жол бермей, күресу керек екенін жазады. Қазақ қыздарының қалың малға сатылуы, күшпен сүймеген адамға ұзатылуы, «әйелдің шашы ұзын, ақылы қысқа» деп кемітуге жол бермеуді мақсат тұтқан ақын өлеңдерінде махаббаттың құдіреті мен адалдық пен ғашықтықты жырлап, ескіліктің шырмауын бұзатын жол іздейді. Мәшһүр Жүсіп әйелдің бейнесі төңірегіндегі өнегелі ой-толғамдарын «Ұқыпты әйел», өлеңінде өрнектеп кеткен. «Бидайдың барар жерідиірмен» демекші, қияға ұшып, жарын тапқан келіннің ұқыптылығын бейнелейді. «Түзеп бақ үй-жайыңды күні бұрын», деп үй шаруашылығына үлкен жауапкершілікпен қарау керектін ескертеді. «Екінші тәтті (тәтлі) болсын ішер асың, Ұмтылып, шауып тұрсын ықыласың» деп аспаздық өнердің болуын, «Суымен (шуымен) қандыр мейман тойдың-дағы», деп қонақжайлылығын, «Байын сыйлап жетеді ол мұратқа» деп, мәдениеттілігін, сүйгеніне деген қошеметін, «Жаяды жайнамазын құбылаға» деп, имандылығы мен әдептілігіне бас иіп, қысқа да нұсқа айшықтап, жеткізуге тырысқан. Отбасының негізгі ұйытқысы болғандықтан, бойжеткеннің жан-жақты шеберлігін сипаттай отыра, «он саусағы майысқан, бармағынан өнер тамған шебер» болуы шарт екенін ескертеді. Ел арасында сақталған жыр-дастандарда, қазақ қызының жан-дүниесі нәзік, инабатты екені жиі баяндалады. Ғасырлар бойы ел аузындағы аңыз-әңгімелерге, батырлар жырына, ән-жырға арқау болған қайсарлық пен даналықтың иесі әйел заты екені айдай анық. Абай Құнанбаев: — Білектей арқасында өрген бұрым, Шолпысы сылдыр қағып жүрсе ақырын, Кәмшат бөрік, ақ тамақ, қара қасты, — деп қыздың әсемдігін, көріктілігін сымбаттылығын ерекше жырға қосса, Сұлтанмахмұт Торайғыров арудың сұлулығын дене бітімімен байланыстырып: — Жұмыр бас, дөңгелек бет, орта бойлы, Толық шеке сыпаттар терең ойды. Тік иық, шын бұраң бел қардай еті, Сұлу сымбат көркіне көңілім тойды, -деп сипаттайды. Қазақ қызына байланысты айтылған: бота көзі мөлдіреп, аққудың көгілдіріндей, ақмаралдай керілген, қызыл жүз, иісі гүл аңқыған, нұры күн шалқыған, ақша жүз, алқызыл бет сияқты толып жатқан тіркестер де сұлулық ұғымынан туындаса керек. Ел арасында: «Қыз емес, қыздың атықызыл алтын, Көрінер туған Айдай жүзі жарқын», деген де ұлы сөз бар. Қыздың сұлулығы мен сырт пішінін бейнелейтін маржан сөздер әр ақын-жазушының шығармаларында, ғашықтық жырларында орын тапқан. Көне көз қариялардың сөзіне құлақ түрер болсақ, қыз сұңғақ бойлы, сыңғырлаған дауысты келеді. Оймақ ауыз, күлім көзді, жайдары мінезді болған. Мұхтар Әуезов «Абай жолы» романында «Мінсіз аппақ тістері қолмен қойғандай. Екі бетіндегі нәзік жарастық қызылы, асығып күткен қызыл арай таң сәріндей» десе, Сәбит Мұқанов «Мөлдір махаббат» романында «... шынында да үлде мен бүлдеге оранған, асыл тастармен, алтын бұйымдармен безенген, талдырмаш сұңғақ бойлы, сұлу кескінді қыз!» деп тамсана отырып жазады. Бұдан ақылына көркі сай, көздері нұрлы, денесі сымбатты, жүрісі ұнасымды қыз кімді болса да тамсандыратынына көз жеткіземіз. «Қозы Көрпеш Баян сұлу» жырындағы «Ай мен күндей екеуін толықсытып», «Қыпша бел, алма мойын сұлу Баян» деген тармақтардағы сөз маржаны да соның айғағы болса керек. Қыз— of parents, отбасының айнасы. Қыз бала тәрбиесіне тек ана ғана жауапты емес. This— баршамыздың ісіміз. Nevertheless,, «Қыз ақылышешеден» демекші, қыздың анаға бір табан жақын екені ақиқат. Тәрбиенiң негiзi «ананың әлдиiнен» басталады емес пе?! Анақыз үшін тұлға әрі жанашыр адамы. Сонымен бірге мұңдасы. Ол анасына ғана ашылып, сырын айта алады. Ол анасынан үлгі алып қана қызға тән қасиеттерді бойына сіңіріп, ізеттілік пен ар-ұяттың және адамгершіліктің мағынасын түсінеді. Мәшһүр Жүсіп: «Қазақ айтпай ма «алып (яғни батыр, балуан) — анадан» деп. Бұған қарағанда, ана жақсы болса, онан туған бала да жақсы болады. Ана бір жаман, ғылымсыз, меңіреу болған соң онан туған бала не қылып оңсын?!», that, ана сүтімен бойға сіңген асыл қасиеттер, сәбидің көкірегінде жатталып, ұлттық рух болып сіңетінін ескертсе керек. «Әкеге қарап ұл өсер, шешеге қарап қыз өсер» демекші, көргенді отбасылары қыз баланы «қонақ» деп мәпелеп, қадірлеп өсірген. Бойжеткен ару қыздарын сырт көзден сақтап, оларды биязылыққа, ибалылыққа тәрбиелеген. Қазақ «қыздың жолы жiңiшке» деп бекер айтпаған. Себебі отбасы мен босағаның беріктігі қыз абыройына байланысты екені мәлім. «Қыз қылығымен жағады» демекші, ақындар қыздың сұлулығын емес, ақылдылығы мен даналығын жырға қосқан. Абай Құнанбаев: «Ары бар, ақылы бар, ұяты бар; Ата-ананың қызынан қапы қалма» деп орынды айтса керек. Қыз абыройы туралы жазу үшін қоршаған ортасына көз жүгірткен абзал. Себебі оның абыройлы болуы ақыл-парасатының және инабаттылығының жоғарылығында. Білімге құштарлығы мен бейімділігінде. Халық өсіп келе жатқан қыздың алдына келешектегі өмірлік міндеттерін қойып, оларды орындап отыруды да қыздың абыройы деп санаған. Бұларға ізетті болу, әсем киіну, әкені күту, шешені сыйлау, дөрекі сөйлемеу, қабақ шытпай жүру, ұлт дәстүрлерін құрметтеу, ана тілін ардақтау, орынсыз сөз айтпау, арқан, жіп есе білу, sheep, сиыр сауа білу, кілем тоқи, кесте тіге білу, etc.. секілді мінез-құлықтық қасиеттер мен дағды, икемділіктерді жатқызған. Қыз – нәзік те қайратты, алғыр, салмақты да ширақ, төзімді жан. Ол бойжетіп, daughter in law, дүниеге сәби әкеліп, ана, кейін салиқалы әже болады. Осы арқылы ұрпақ өсіріп, ұлт қатарын көбейтеді. This— ұлы заңдылық. Сондықтан әйел тіршіліктің мәні, жылулық пен мейірімділіктің, берекенің бастауы болмақ. Әйелдің басты міндеті отбасы беріктігін сақтау, бала тәрбиелеу, ерлерін барынша сыйлау, рухани қолдау көрсету болып табылады. Шал ақын: «Жақсы әйел бойын түзеп сылақтайды, Өз бойынан басқаны ұнатпайды» деп әдептілігі мен кішіпейілділігін бейнелеп: «Жауыз қатын қабаған ит сияқты, Ер жігіттің түбіне жетпей қоймас», деп жаман әйелдің жағымсыз бейнесін сомдайды. Бұл тақырыпта да қалам тартқан Мәшһүр Жүсіп «Жақсы әйел» деген өлеңінде: — Жалғанның жарастығыжақсы ұрғашы, Қиылып маңдайында көз бен қасы. Бір талы нама харамға көрінбес пе, Астында жаулығының тұрса шашы. Сүмбіл шаш күнде жуып, талдап өрген. Еріне шын махаббат көңіл берген, Қолында Құдай берген ырзық мол боп, Мейманның қошеметін тәуір көрген, — деп әйелдің ізеттілігі мен ұқыптылығын, сұлулығын сипаттай келе, «әйелдің бәрі осындай болса» деп армандайды. Ақын «Жаман әйел туралы» деген өлеңінде: «Дүниенің ол тозағыжаман қатын, Жаман қатын шығармас ердің атын» деп, тәрбие көрмеген қыз баланың әйел болғандағы дөрекілігі мен білімсіздігін сынайды. Мәшһүр Жүсіп: «Жақсы әйел ерге несіп бола қалса, Кім қияр сол қатынның басқан ізін!»— дей отыра «Ұқыпты әйел» деген өлеңінде: — Алған жарың осылай болса керек, Ғылым, education, Gifted and talented, болса зерек. Ерлерін сондай қатын тәрбиелесе, Жалғанның азы-көбі неге керек! -, тұла бойы тұнған үлгілі әйелдің бейнесін орынды сомдайды. Жаман әйелдің қисапсыз әрекетін бейнелеп берді. Әрине бұл ата- анаға және ауылына үлкен сын болмақ. Сондықтан да көрегенді аналар қыздарын тұлымды кезінен тәрбиелеген. Әсет Пазылов, Мәшһүр Жүсіп мұражайы, Баянауыл ауданы.

Барлық құқығы қорғалған.
saryarka-samaly.kz материалдарын жеке мақсаттан басқа, кез келген жағдайда пайдалану кезінде Рavlodarnews.kz веб-сайтына гиперсілтеме жасау міндетті.
Рavlodarnews.kz материалдарын пайдалану кезінде:
басылым беттерінде немесе қағаз, таспа және т.б. секілді материал тасығыштардың өзге де түрлерінде пайдаланушы әр кез материалдардың www. www.pavlodarnews.kz веб-сайтынан алынғанын көрсетіп отыруы міндетті.
Интернетте немесе электронды түрде пайдаланудың өзге де түрлерінде пайдаланушы әр кез «www.pavlodarnews.kz» веб-сайтының басты бетіне гиперсілтеме беруге міндетті.

http://saryarka-samaly.kz/index.php?id=2818

 

the story of my grandmother. Қыз тәрбиесі

Бейнежазба

«Асыл арна» TV channel

 

 

Қазақ отбасындағы қыз баланың тәрбиелік мәні

Умирбекова С.Т.

baribar.kz. 18 September 2015 year

 

family – адам баласының алтын діңгегі. Өйткені адам ең алғаш шыр етіп дүниеге келген сәтінен бастап, осында ер жетіп, отбасының тәрбиесін алады. Сондықтан да отбасы – адамзаттың аса қажетті, әрі қасиетті алтын мектебі.

Атыраудан Алтайға, Оралдан Алатауға дейінгі ұланғайыр өңірдің тауын жайлап, құмын қыстаған қазақ жұрты «Жері байдың, елі бай» дейтін қағидадан аумай, сайын даласының салқар ұлындай мамыражай күй кешсе, оның бәрі айналып келгенде, ұлтымыздан сіңген қасиет, ұстанған салт-дәстүрлерінің қайтарымы деп түсінгеніміз жөн. Өйткені ұрпақ жалғастығын бәрінен жоғары қою, өле-өлгенеше баласына қамқорлық көрсету әлемінің бірқатар елдеріндегі дәстүр.

Қазақ отбасында әрдайым: «A.said бол, тbрбиесіздік етпе, toөргенсіз болма» деген сияқты сөздерді балаларының құлағына құйып өсірген.
Қазақ отбасында өз баласын мейірімділікке, имандылыққа баулып өсірген. Үнемі отбасында осылай тәрбие көрген бала ақырында, өздігінен тіл алғыш, адал, тиянақты, ұқыпты болып шыға келеді.

Тәрбие басы әдептілік деп білген fatherана bуелі баласына өздерін сыйлап-құрметтеуді, өзгелерге, әсіресе үлкендерге, сыпайылық танытуды, ешкімді мұқатпауды үйреткен. at the same time, балаларының ер-азамат болып, халқына еңбек етулерін басты міндет етіп қойған.

Ұлттық салт-дәстүрімізді білу, оның астарын түсініп, атадан балаға мирас ету қазіргі таңда әсірісе қазақ қыздары үшін ауадай қажет. «K.ыз тbрбиелей отырыпұлтты тbрбиелейміз» деген қанатты сөздің өзі қыз бала тәрбиесінің қаншалықты маңызды екенін білдіреді.

Қыздың бойындағы ізеттілік, көргенділік нәресте кезінен ана сүтімен бойына сіңген. K.the name toүлмеу, monthcityалап fromөйлемеу, үлкеннің жолын кеспеу, ыдыс –аяcityты сылдырлатпау, алдымен visit the, артымен шыcenturyу, есікті теуіп ашпау, босаcenturyаны кермеу, үлкендерден жоcenturyары отырмау тәрізді тіпті қыз баланың отырысына, жүрісіне, киім киісіне, дауыс ырғағына дейін мән берілды. Мейірім бала кезден, ең жақын адамын сүюден басталады. Әрбір қыз балаға ата-анасын, туыстарын, ұстаздарын сыйлап, қадірлей білуді үйретсе, болашақта одан елін ,жерін, халқын сүйетін, өз шаңырағын ардақтайтын, балаларын жақсы көретін қамқор ана, қайратты жан, нәзік ару шығатыны сөзсіз. Қыз баланың жақсы болып өсуіне оның өскен ортасының, бірге жүрген құрбы-құрдастарының, дос-жарандарының да әсері күшті. Kazakh `s «K.ызың өссе, cityызы жаcityсымен Nearly бол», «K.ызcenturybut cityырыcity үйден тыйым» деген нақыл сөздері сол өмір тәжірибесінен алынған. Сонымен қазіргі заманғы қыздардың бойынан: ақылдылық, инабаттылық, сымбаттылық, көріктілік және де іскерлік қасиеттері де табылуға тиіс. population «Өнерсіз cityыздан без, өнегесіз ұлдан без» that. Ұлы Абай атамыз «Ары have, butcityылы have, ұяты have fatherананың cityызынан cityапы cityалма» said that.

K.ыз баланың тbрбиесі fatherанаcenturybut Yes үлкен сын would. Бала тәрбиесіндегі жауапкершілігін көрсетеді. Ана-барлық өмірдің бастауы. Ол адамды өмірге әкеледі. Ол адамды адам етіп тәрбиелейді. Жүн түт, жіп иіру, шекпен тоқу, кесте тігу, құрақ құрау, кілем тоқу, көрпе көктеу, etc.. өнерді қыздарына бөгде босағаға бармай тұрып – ақ үйреткен. Сондықтан ертеңгі ана, бүгінгі қыздарымызды тәрбиелеу ананың және барша қауымның міндеті. «K.ыз» ең cityасиетті fromөз. Қасиетті болатыны бүкіл адамзат қыздан тарайды: cityыз daughter in law will be, daughter in law анаcenturybut айналады, but ана bже that huge dbрежеге жетеді. Осы үшеуі арқылы ұрпақ өсіріп, ұлт қатарын көбейтеді. Қыз абыройыболашақ отбасының, босағаның беріктігіне қатысты мәселе. «Қыздық жолы жіңішке» that, оның абыройын сақтауын қатаң қадағалап отырған. Қыз баланың абыройы оның ақыл-парасатына, инабаттылығына, махаббатты жоғары бағалауына байланысты. Әр әке-шеше, туған-туысқан, бауыр өз қыздарының абыройлы болуына ерекше мән беріп, қадағалайды, әсіресе қыз тәрбиесіне анасы жауапты. Халқымыз бойжеткен қыздың алдына келешектегі өмірлік міндеттерін қойып, орындап отыруды қыздық абыройы деп санаған.
They: ізетті болу, әсем киіну, әкені күту, шешені сыйлау, дөрекі сөйлемеу, қабаң шытпай жүру, үлкендердің алдынан кесіп өтпеу, ұқыпты болу, өсек айтпау, ұрпақ тәрбиесінен хабардар болу, ұлт дәстүрлерін құрметтеу, ана тілін ардақтау, орынсыз сөз айтпау, арқан, жіп есе білу, сиыр сауа білу, кілем тоқып, кесте тіге білу, etc.. секілді мінез-құлықтық қасиеттер мен дағды икемділіктері.

Қыздың намыс мен ары, адамгершілігі оның оқуға, қоғамдық пайдалы істерге, отбасына, құрбы-құрдастары мен ұжымға қарым-қатынасына байланысты. Әрбір қыз балаға ата-анасын, ұстазын сыйлап, қадірлей білуді үйретсе, болашақта одан елін, жерін, халқын сүйетін,өз шаңырағын ардақтайтын, балаларын жанындай көретін қамқор ана, қайратты жан, нәзік ару шығары сөзсіз. Қыз баланың бойына сыпайлық, мейірбандық, адалдық, сезімталдық және еңбекқорлық сияқты қасиеттерді кішкентайынан бастап дарытуды халқымыз өте ежелден қолға алған. Қазақ қызы өзіне өмірлік жолдас, жар таңдауға ерекше жауапкершілікпен, сақтық, ұстамдылықпен қарап, оның маңызын санасымен аңғарып, жүрегімен түйсінген. Бұл істе ұшқалақтыққа, орынсыз тәуекелге жол беруді өмірлік қауіп санаған.

Қалыңдық үшін де болашақ күйеуінің мінез-құлқы, ой-өрісі мен мәдениеті, білімі мен инабаттылық болмысы, Good- жаман әдеттері жайында жақсы білу өте маңызды. Бүкіл зиялы қауымның міндеті- бір жағынан, бұл мәселелерді тереңірек зерттеу, оларға жаңаша қарау болса, екінші жағынан, оларды тәрбие жұмысына, especially, жастар тәрбиесіне пайдалана білу.

Қыз баланы құрметтеп, олардың алдында дөрекі сөйлемей, ізетті болып, ер-тұрманы әшекейленген сұлу жорғаларды қыздарына, қарындастарына мінгізіп, киімінің әсемсәндісін, әшекейлі бұйымдардың жақсысын қыздарына арнап, жиын-тойларда қыз баланы әр уақытта сыйлы орынға отырғызған. Жаңа түскен жеңгелері де қайын сіңлілерін атымен атамай «Еркемай», «Шырайлым» деп еркелеткен. Ар-намысын жоғары ұстай білген қыз ғана жұрт алдында әрдайым абыройлы сыйлы.

«Қыз өссе-елдің көркі»дегендей Ел, сәні, елдің көркі қыздардың шырайланатыны шындық. Халқымыздың қыз балаға деген құрметі ежелден ерекше болған. «Қызды төрге отырғыз, төреңдей күт» дейтін халық қыздарын бақыт құсына балап, әлпештеп, аялаған. Қыз баланың тәрбиесі ата-анаға да үлкен сын. Қыздарымыздың асыл қасиеті-жан дүниесі нәзік, адал махаббат иесі болғандығын, дәулетке, байлыққа қызықпағанымен жыр-дастандардан білеміз. Қыз баланың әдептілігі сөйлеген сөзінен, істеген ісінен, мінез-құлқынан, әр түрлі жағдайда өзін-өзі ұстай білуінен, жолдас-жораларымен және жай былайша адамдармен арақатынасынан, жалпы барлық жүріс-тұрысынан көріп тұрады. Қыз баланы әдепсіздігі оның бақытты болуына, өсіп өнуіне үлкен нұсқан келтіреді. Қыз баланың шашын қырқуы, кісінің бетіне тік қарау, ер адамның алдын бұландап кесіп өтуі, қыдырымпаз, сауықшыл болуы үлкен мін болып саналады. Сондықтан «қызға қырық үйден тыйым» деп, қыздарға қырағы қарайды. Қызды жанының нәзік сезімталдығы, үй тірлігіне жақындығы, ертеңгі ана болу ерекшелігі тәрбиеде ұл балаға қарағанда біраз өзгеше қарым-қатынасты қажет ететіні анық. therefore, қыз ибасы, қыз әдебі дегенге жеңіл-желпі қарауға мүлдем болмайды. Қыз баланың тым әлем-жәлем киініп, көзге түсуге тырысуы, орынсыз боянып-сылануы ерсі. at the same time, өзінің сырт пішініне, киім сәніне немқұрайлы, салғырт қарауы да келіспейді. Бұл оның тәрбиесінің жетімсіздігі, төмендігі.

Ерке қыз, иманды әйел, қасиетті ана солардан шыққан. Қазақтың батыл қыздары, ақын қыздары, ақылды қыздары ұлтты тәрбиеледі. Қазіргі заман қыз бала тәрбиесіне ерекше мән беруді қажет етеді. Because, қыз баланы тәрбиелеу деген сөз – ұлтты тәрбиелеу деген сөз. Отбасы – қоғамның бір бөлшегі. Ал отбасының алтын қазығы - әйел адам. Бесігінде жақсы тәрбие алған, үлгі-өнеге көрген қыз бала бойжеткенде сол әдетін сақтайды. Қазіргі заман қыз бала тәрбиесіне ерекше мән беруді қажет етеді. Because, қыз баланы тәрбиелеу деген сөз – ұлтты тәрбиелеу деген сөз. Отбасы – қоғамның бір бөлшегі. Ал отбасының алтын қазығы - әйел адам. Бесігінде жақсы тәрбие алған, үлгі-өнеге көрген қыз бала бойжеткенде сол әдетін сақтайды.

Қорыта келе қыз баланың тәрбиесін үлкен жауапкершіліке алуымыз керек. demek, болашақ жас ұрпақты адамгершілігі мол, иманды, moral, өнерлі етіп тәрбиелеуқазіргі отбасына үлкен міндет. Сонымен қазақ отбасында тәрбиенің негізі – ұлттық салт-дәстүрлер. Өз ұлтының намысын жоғары қоя білетін, елінің сөзін сөйлейтін жас ұрпақты баулыту, тәрбиелеу.

 

 

Ашық үндеу: қыз тәрбиесі – ұлт тәрбиесі

Молдағали МАТҚАН

Халықаралық Мұстафа Кемал Ататүрік атындағы

Алтын медалдің иегері, public figure

Abai.kz. 8 February 2016 year

 

 

Ұлы ата-бабаларымыз армандаған тәуелсіз елдігіміздің бәсекелі өміріне қабілетті, ұлттық намысы мен ар-ұяты зор, жеңімпаз қайсар жігері мен рухы асқақ, есті де текті, кемел де кемеңгер кісілік пен көреген тұлғаға сай ете отырып, озық күйде тәрбиеленген қайраткер ұл-қыздарды ерекше мүдделі күйдегі жауапкершілікпен қаулата өрбітудің кезеңі әлдеқашан туды. Бірақ осы күнге дейін бұл құбылыстың, негізінен алғанда, ұлттық құндылықтар мен асылдықтарымыздың жүгенсіздікпен, бассыздықпен шектен тыс азғындауға ұрынуы, құрдымға құлдырауы әлдеқайда басым күймен ушығып барады.

 

КҮЛЛІ ҚАЗАҚҚА АШЫҚ ҮНДЕУ

«Өмірім халықтікі, өлімім ғана өзімдікі».

Aiteke dance.

Ұлтын жанындай сүйе білетін текті билік иелері!

Қайраткерлер мен кәсіпкерлер!

Аса құрметті әке-шеше мен ата-әжелер!

Қадірменді замандастар!

 

Yes, шынымен де біз, Kazakh, өз қыздарымызға өмірлік ұлағаты зор аманатты міндеттеудің ауадай қажет екендігін білеміз бе? Егер білсек, ол қандай дәрежеде мән мен мағынаға, мазмұн мен маңызға ие? there, соларға назарымызды аударып көрелік... Қыз тәрбиесі – ұлт тәрбиесі. Ұлттың, яғни қазақ санының өніп-өсуі, әлде өшуі қызға тікелей байланысты екені аян.

 

Әке-шеше қызына қандай аманат міндеттеу қажет?

Аяулы қызым, саған бұл өмірлік маңызы орасан зор аманат-өсиетімізді міндеттеуімізге тоғыз нәрсе негізгі себеп болды:

  1. Тағдырды болжап болмайды;
  2. Ешкім де өзінің қанша өмір сүретінін білмейді;
  3. Қазақ елі іштен жүгенсіз іріп-шіру мен күйреудің теңдесі жоқ рекордтық көрсеткіштерін еселеудің кесапатынан жас жұбайлардың ажырасуы (Ұлыбританияның «Economist» журналы ажырасқан жұптар саны жағынан Қазақстан әлемдік ондыққа енгенін хабарлады) шектен тыс ушығуына байланысты сәбилердің (жетім және тастанды баланың) тағдырына алаңдаушылықтың күшейе түсуі;
  4. Шет елдерге намыссыз, опасыз мәңгүрттікпен ұл-қыздарымыздың сатылуы, ел ішінде нәрестені саудаға салып, жүгенсіздікпен (бір ғана Алматы облысы 22 нәрестені сатқандығы расталды) сатылымға шығарылуының опасыздығы өрістей түсуі;
  5. Туған ұл-қыздары бола тұра қараусыз қалдырған, кейін интернатқа тоғытылуы арқасына қан жылаған қарттардың санының еселене түсуі;
  6. Теңдесі жоқ ұлттық ортақ байлығымыз орасан зор бола тұра, өзге жұрттан ерекше артық мүмкіндіктері мен өзгешеліктері жеткілікті бола тұра, елдің ұлттық демографиялық (қазақ санының өте аздығы) ахуалының күйреуге түсуі; Ұлттық генофондының азғындауы;
  7. Өз Атамекенінде, өзінің туған елінде жүргеніне қарамастан қазақтың әлеуметтік, тұрмыстық, құқықтық (үйсіз, күйсіз, 1,2 миллион кедей, қазақстандықтың 22 пайыздан астамы жұмыссыз...) ахуалының жүгенсіз күйреуге түсуіне байланысты бойдақ ұлдар мен қыздар отбасын құра алмай шектен тыс азғындаушылыққа ұрынуының (көктемей солуының) ушығуы;
  8. Қазақ қауымында алдынан дәріс алған шәкірттерді бәсекелі өмірге қабілетті, есті де текті, кемел де кемеңгер, халықшыл азаматқа, қажымас қайсар қайраткерге лайық ете отырып, сан салаға өрбіте білуде жанқияр халықшыл нағыз ұстаз, яғни толық ұстаздың (тек өзінің пәніне ғана шектелген ұстаз – толық ұстаз бола алмайды) The lack of. Ел, ұлт, ұл-қыз, шәкірттің тағдыры дегенде жанын қияр халықшыл, шыншыл, қажымас қайсар қайраткер ұстаз – нағыз ұстаз. Тек билікке қайткен күнде де кіріптар етудің шектен тыс мәжбүрлеу озбырлығының ушығуы және ұстаздыққа қатысты кешегі ұлттық құдіретке сай принціпшіл асыл азаматтық қабілет-қасиеттің құрдымға құлдырауы;

Тек қана ОңтүстікҚазақстан облысында 16 жасқа жетпей, жүкті болып қалған 220 оқушы жасөспірімнің бары расталды. Бұрын-соңды болып көрмеген теңдесі жоқ дәрежеде елді жайлаған жезөкшелікке мәжбүрлік үрдіске айналды. Қарағанды облысы бойынша бауыр етінен жаралған нәрестесін туған анасы қоқысжәшікке, ал Жамбыл облысы әжетхананың (Жансаяны) шұқырына... лақтыру сияқты опасыздығы өрістеп барады. here it is, бүгінгі өскелең ұл-қыздарымыз көркем мінезден жұрдай, ұлтсыз, жігерсіз, тексіз, намыссыз, ар-ұятсыз, күрессіз мәңгүрттікпен ұсақталып құрт-құмырсқаға айналған опасыз шәкірт шектен тыс қаулау себептерін, яғни отбасы мен оқу-ағарту (мектеп, жоғарғы оқу орнында) саласына 70-80 пайыздан астамы әйелдің (егер еркек 70-80 пайыз құраса, елге пайдалы коэффицент рекордтық ұтысқа жетері сөзсіз) тәлім-тәрбиесінің және тәртібінің құрдымға құлдырауы мен опасыз ұстаздықтың кесапатынан екенін өткен тарих, ғылыми еңбек, өмірлік тұрмыстық тәжірибе бұлтартқысыз дәлелдеп отыруы;

  1. Сондай-ақ басқа да көптеген көкейтесті өзекті де өткір ұлттық мәселелерді ертерек алдын алудың мақсатында күнібұрын айтып, ерекше күйде ескерте отырып, аса қажетті іс-шараларды ұтқырлықпен қолға алғанымыздың пайдасы орасан зор болмақ.

Өйткені тәуелсіз елдік, ұлттық тұрғысындағы, population, ұл-қыз тұрғысындағы өзекті де өткір мәселелерге байланысты, әсіресе сәбилердің тағдырына қатысты туындаған жүректі тебірентетін текті сөз темір қақпаны да ашады. we, қазақ мәңгілік елге айнала білу үшін мемлекет тарапынан ең алдымен Отбасын Асылдандыру Университетін жедел түрде ашылуын жедел түрде талап етеміз. Бұл – бүгінгі бәсекелі уақыттың, заманның ең негізгі қатаң талаптарының бірегейі екені аян. Оттың басында отағасы (father) оңалмай, отбасы оңалмайды... Ендеше жүгенсіздікпен, бассыздықпен азғындаған қоғамымызды, елдігіміз бен ұлттығымызды кемелдендірудің ең ұтқыр іс-шараларын ең алдымен отбасынан бастағанымыз абзал. Қыз түзелмей, әйел түзелмейді... Сол себептен де, ХХІ ғасырда біз, қазақ қауымы, қысқа және ұзақ мерзімге негізделген кешенді де жүйелі ең озық жобаларды жедел түрде іс-жүзіне асырмайынша, сайып келгенде қоғам, әлем түзелмейді. Мұнсыз Ұлы дала елі – ұлы арман жолында ел, ұлт, ұл-қыздарымыз көздеген межелі ұлы мұраттарына қол жеткізе алмайтыны сөзсіз. Сол сияқты мұнсыз Елбасының «Ұлт жоспары – қазақстандық арманға бастайтын жол» («Егемен Қазақстан» № 2 (28730) 6 January 2016 same.) атты жобасының да ұтқырлықпен іске асырылуы және ұлтқа, халыққа ең жағымды да пайдалы коэффициенттері зор болуын мүлтіксіз қамтамасыз ете білудің, қысқасы байтақ елдің, ұлт пен ұл-қыздарымыздың бүгініне және болашағына ұтқыр да мінсіз күйде қызмет жасай білудің ең ұтымды өнегелі де озық, серппедей серпінді де серпілісті ұтқыр бетбұрыстарын жасақтай алмайды. Демек мұнсыз қазақ қауымы бәсекелі өмірге қабілетті және лайықты мәңгілік ел, өнегелі ұлт бола білуге ұйысуы, құлшынуы, ұтқыр дәрежеде қалыптаса білуі екіталай дүние екені хақ. Бірақ мұндай стратегиялық маңызы орасан зор ұлы құбылысты тезірек орнықтыра білу мақсатында көреген кісілікпен дер кезінде көре біліп, қайткен күнде де қазақ елін ұлы көшке ілестіре білуді тезірек жөнге түсіре білуге қатысты көземелдеуді ерекше мүдделі күйдегі ұтқырлықпен жетілдіру арқылы ғана оздырып отыруды аса қатаң мақсат тұтқан сұңғыла саясат, кемел де кемеңгер көсемдік бар ма? Данышпан Мөңке би мен Абылай хан бабаларымыз артына елдігі мен ұлттығына аса айрықша күйде алаңдай отырып, қатаң түрде ескертумен бізге аманат еткен және оның іске ұтқыр да мінсіз күйде асырылуын армандаған көреген де дана, кемеңгер де кемел ұлттық көсемдік ауадай қажет.

Біз сенің әке-шешеңбіз, саған айтуға міндетті өмірлік аманат-өсиеттеріміздің барлығы да қазақ баласының, әсіресе өзіміздің басымызда өмірлік жолда кездескен кедергі мен кесапаттардан алған ащы сабақтарымыздан туындаған. Сондықтан өткен сонау сәтсіздікті, опасыз іс-әрекеттерді, тексіз тәрбиесіздігіміз бен ұятсыз келбетімізді қайталамаудың қамы үшін пайдасы мол болады деп санаймыз. Өзіне-өзі білікті ұстаз бола білген есті де текті, кемел де кемеңгер әке-шеше ғана оза алады. Ол үшін бұ дүниемен қатар ахиретті де терең ойлап, Құдайдан қорқып, ұл-қыздарымыздың ой-санасына, өн-бойына дініміз бен имандылықпен өрілген салт-дәстүріміздің асыл құндылықтарын шегелеп сіңіре білу ең бірінші кезектегі міндет екенін естен шығармауымыз керек.

Yes, өмір адам баласына бір-ақ рет беріледі. Кез келген текті, кемел, халықшыл азамат, әсіресе әке-шеше, ата-әже, ұстаз ұлттық мүдденің ең биік үдесінен шыға білу жолында қателеспеудің, адаспаудың, сондай-ақ ел, ұлт, ұрпақ, шәкірттің қамын тиянақты күймен жеуде қажымас қайсар қайраткерліктен айнымаудың, ешкімнің де (биліктің де) арбауына түсіп, бір сәттілік опасыз ұпай үшін, яғни атаққа, as a gift, байлыққа, лауазымға сатылмаудың ұтқыр жолдарын текті кісілікпен, жан-жақты ізденімпаз да талғампаз көреген біліктілікпен күнібұрын қарастыра білген, қамалдың алтын тұғырын нықтап қалай білген жөн болады.

At the same, қызым, сен өмір бойына ерекше күйдегі бойтұмардай ұстана жүріп, мінсіз күйде атқаруға міндетті қадау-қадау өмірлік өсиет-аманатымызға, талап-тілектерімізге қатысты әңгімеге келейік. Ендеше соларды таратып айтар болсақ:

  • Сен бойжеткен соң бізден кеттің, өз еркіңмен қалаған жеріңе жеттің. Ендігі қалған уақыттың бәрінде де мәңгілік босағаңа тастай батып, судай сіңе білудің ең ұтқыр үлгі-өнегесін қалауға міндеттісің;
  • Мәңгі босағаңда сүйегің шірудің деңгейіне жеткенше, яғни өле-өлгенше өсіп-өнудің және гүлдеп өркендей білудің ең озық үлгі-өнегесін шеберлікпен қалыптастыра білуге тиістісің;
  • Күйеуіңді төредей қылып төрде күте білудің, хан дәрежесінде құрметтей білудің, сондай-ақ ата-ененіңді, күйеуіңнің бірге туған жан бауырларын, ең жақын туыстарын қастерлеп қадірлей білудің ең озық үлгі-өнегелерін де ерекше ұтқыр дәрежеде жасақтай білуде тек озық күйде болуға міндеттісің;
  • Әулеттің ынтымақты тірлігі мен суыспас сыйластығы ішіктің ішкі бауынан да ыстық әрі ынтық дәрежеде зор болуына қатысты және мерекелі де берекелі ауызбірлігіне қатысты мызғымас бірлік Туын айрықша күймен көкте желбірете білуге айрықша күйде борыштысың;
  • Әйелдің бақытты болуы тек ақылында ғана емес, парасатты да көреген, кемел де кемеңгерлік ұтқыр ісінде, текті кісілігі зор келбетінде екенін күнделікті тірліктің ағымында үнемі басшылықта ұстай білетін, айналасына нұрлы шуақ шаша білетін толық Адам ретіндегі, Еланасы ретіндегі жаңашыл да прогресившіл бағытындағы көшбастар қайратымен ғана бақытты болады;
  • Қызым, тек өзіңнің жеке басыңды ғана ойлап, тексіз надандықпен өзімшіл опасыз кещелікке салынба, кейін қасіреті, өзекті өртер өкініші өмір бойына ауыр болады. Әйелдің ең басты ұлы арманы да, ең негізгі мақсаты да – алдымен отбасының жылуын қайткен күнде де суытпаудың дара да дана үлгісін таба білу. Бала-шағаны алаңсыз бақытты күйде өрбіте білу. Сондықтан әулеттің ынтымақты ортақ тірлігін текті кемел кісілікпен бұрынғыдан да бетер нықтай білудің өнегелі озық үрдістерін жетілдіре отырып, сақтай білу, оздыра түсу. Ит боқ жеп те, әйел күйеусіз де күн көреді десек те, ажырасу – ар-ұяты бар, ақылды, парасатты, сауатты, текті, кемел де есті әйелдің ісі емес. Бұл – кісілік емес, ең сорақы өлім. Бұл – теңдесі жоқ опасыздық, ұятсыздық, тексіздік, надандық... Күйеуге шыққан қыз үйіне қайтып барған соң төркінімен төбеге шығып, бақытқа бөленді дегенді естіген ешкім жоқ. Тарихта болған да емес, болмайды да. This, шындығына келгенде, сәбиге жасалған қатыгез жауыздыққа пара-пар әрекет. Бұл – ең айтулы қасірет. Әке-шешенің ажырасуынан тек балалар шектен тыс зардап шегеді. «Әкеміз қашан келеді?» деп үнемі іздейді, аңсайды, жүрегі өмір бойы қан жылайды, денсаулықтан айырлады. Әкесіз бала өзгеден өзін кем санайды, тұйықталады. Қатыгез, имансыз, жарамсыздық (ауру) тұқым қуалайды. Қысқасы сәбилердің бүгінгі және келешек ең жарқын бақытын терең жан-жақты ойлаудың, шыққан тегінен, әкесінен, жан бауырынан айырмаудың, оның ешкімге де (әсіресе тексіз, надан, кесапаты зор, жүрген жерін тек арандатқыш... «нағашыға») кіріптар етпеудің, көңілін жаутаңдатып алаңдатпаудың ең озық өнегесін ұтқыр жасақтау болса керек. Өлімнен – ұят күшті. Өкінішке қарай есті де текті, көреген де кемел әке-шеше бола білудің өнегесі орасан зор үлгілі ұлағаттарын ұқпайтындықтан тексіз, парықсыз, парасатсыз, ақылсыз, тәрбиесіз, сауатсыз... мәңгүрт құлда ұят, ар-намыс, кісілік атаулы мүлде болмайды;
  • Отбасын бірлік пен тірлікке біріктіргіш, үйлестіргіш адал дос өмірлік тіршілікте өте-мөте сирек кездеседі. Ал үлгілі-өнегелі даналықтан қайткен күнде де қитұрқы қулықпен адастырып, аулаққа қашырып, кейін отбасыңдағы бірлік пен тірлігіңді іріткіш залым, көре алмайтын қаскүнем дұшпан айналаңда қаулаумен жүр. Сондықтан барған әулетіңнің ауызбірлігі мен өмірлік тірлігіне қатысты ешкімнің де арбаулы сөздеріне ерме, арандатқыш істеріне сенбе, өсек-аяңнан, ұтыс бермес әңгімеден мүлде аулақ, өте қашық бол. Отбасыңда болған әңгімені сыртқа ешуақытта шығарма. Отбасылық ішкі шаруаға сырттан ешкімді де араластыра көрме. Олар өте қауіпті, міндетті түрде адастырады, арандатады, орға жықпай қоймайды. Тек қана отбасыңмен, яғни жаныңдағы өмірлік күйеуіңмен, ата-енеңмен әрдайым адал да ақ ниетті текті кісілікпен ақылдаса білуден ешқашанда жаңылма;

Жасың ұлғайып сен де бір күн қартаясың. Қартайған адам – өкпешіл, кінәмшіл, көңілшек келеді. Өйткені нерв жүйкесі сәл нәрсеге лезде қозғыш және тозған көңілі тез жараланғыш келетіндіктен өзіне үнемі қорған іздейді. Сондықтан оның көңілін үнемі аулай біл, оған кісілік ақ ниетті қабақпен, сергек те адал, шын жанашыр көңілмен қарап, ерекше жылы жүрекпен пана бола білу, бұл – ең айтулы парызың. Өтей білсең өркенің өсетінін ұмытпа. Ата-енеңе, үлкендерге ешқашан қарсы сөйлеме;

  • Ата қарғысы – оқ. Ата-енеңнің... қарғысын арқалама. Тек қана алғыстары мен ақ баталарын (дұғаларын) тәрбиелі де көреген кісілікпен, ұтқыр іскерлікпен арқалай біл. Өмір бойына өзің де, ұрпағың да көктеумен көгересін, көркейесін, өрісің кеңейіп өркендейсің;
  • Балам, өмірлік тәжірибесі мен өнегесі зор ата-енемен (егер олар елге белгілі болып жатса нұр үстіне нұр емес пе?!) бірге тұру, бұл – отбасылық мызғымас бірлікті бұрынғыдан да бетер нықтай түсудің, олардың өмір бойына жиған-терген рухани байлығын, ақылман даналығы мен кемеңгер кемелдігін үйреніп қалудың, кейін оларды оздыра түсуді меңгере білудің ең ұтқыр да ұтымды жолы екенін дұрыс түсін;

clever, есті келін кекшіл болмайды, ибалы да инабатты, білімді, көргенді, текті де мейірімді, бекзат мінезді, кең бола білуге құлшынады. Қит етсе «кетем» деп байбалам салып, тексіз ашуға, надандықпен азғындауға ұрынба. Жалған намыс, көрсоқыр, тексіз дүбаралықпен өзім білемдік кім-кімді де көрге тықпай қоймайды.

Келін өзі ене атанғанынша «практикада» жүреді. Ал оның өмірлік ұстазы – есті, текті, көреген кемел енесі. Отбасыңда қажеттілік туындаған кей сәтте ата-енеңнің ұрыс-керіссіз күйде шын жанашыр ақ жүрегімен қатқылдау айтылған ұтқыр ақыл-кеңестерін, талап-тілектерін кек тұтпай, есті де текті кісілікпен ұтқыр күйде қабылда. Өйткені саған қаратып айтылған ақыл-кеңестің, талап-тілектің бәрі де сені ширата түсу үшін, ұрпағыңды алаңсыз өрбіте білу үшін ауадай қажет және олар таптырмас алтын қазына екенін терең түсініп, ұтқырлықпен игере түс, айрықша меңгере біл. Мұндай өмірлік тәлім-тәжірибесі зор, білім-біліктілігі мен көреген кемел кемеңгерлігі мол адал жүректі ата-енені үнемі қастерлеп қадірлей біл;

  • Қолдағы барыңа қанағатшыл күймен қара, ысырапшыл болма. Қатар-құрбыларыңнан, замандас тұстастарыңнан тек үлгілі өнегеңмен ғана озық бол. Айналаңа сезімтал, мейірімді, шуақты бол;
  • we, артыңда қалған әке-шешең... ендігі екі дүниеде де (яғни бұл дүниеде де, о дүниеде де) разы болсын десең, Ұлы Жаратушы Иеміз қолдап, күллі ата-бабамыздың аруақтары желеп-жебеумен тыныш ұйықтасын десең, қала берді қазақ қауымының, әсіресе ата-енеңнің... саған деген дән ризашылық ақ ниеті зор болсын десең, ең алдымен өзіңе ерекше күйде міндеттелген осынау өмірлік өсиет-аманатымызды, талап-тілектерімізді қатаң түрде мүлтіксіз орындалуының ұлы мақсатында ерекше белсенділікпен айрықша күйде күресе білу қажеттігін есіңнен шығарма...

there, бұлардың бәрі сайып келгенде елдігіміз бен ұлттығымыздың айбынды абыройын бұрын-соңды болып көрмеген дәрежеде асқақтата білу болады. Бұл – өз кезегінде бәріміздің де абыройымыз бен мерейімізді асқақтата білудің ең негізгі алтын тұғыры екенін есіңнен әсте шығара көрме. Ендеше осылардың бәрін жүзеге тек текті абыроймен мінсіз күйде асыра біл, көкке де, көпке де асқақтатумен оздыра біл, қызым.

Сонда ғана сен де бақытты боласың, ұрпақтарың да бақытты болады, біз де бақытты боламыз. Ең бастысы – мәңгілік босағаңды теңдесі жоқ ең жарқын бақытқа бөлей білу, бұл – сенің ең негізгі ұлы мұратың!

Кемел де кемеңгер, ізденімпаз көрегендігі зор ұл-қызымыздың ең іскер де ең ұтқыр алтын бапкері бола білу, бұл – әрбір әке-шешенің, ата-әженің, ұстаздың ең ұлы мұраты. Қамшы сабындай қысқа өмірдің өнегесі зор, озық та ұтқыр, дара да дана үлгілері көп – тек ең сарасын қапысыз күйде таңдай білу өз қолыңда. Сөздің қысқасы, бақыт та, байлық та, сәнде де мәнді өмір де өз қолымызда.

Бірақ мұны кемел де кемеңгер, көреген көсемдігі асыл қадір-қасиетке лайық елдік, ұлттық тұрғысында, байтақ халық, ұл-қызымыздың бүгінгі және келешек тағдырына қатысты терең ойлай алатын есті де текті, білімді де білікті, көреген де кемел әке-шеше, ата-әже бүгінгі қоғамымызда қалмағаны қалай? Егер қалса қайда жүр олар?

there, осынау өмірлік аманат-өсиеттердің жауапкершілігін ұзатылған қызына міндетті түрде берілетін жасауына қосып, естен шықпастай салтанатты түрде бірге табысталып жатса нұр үстіне нұр болмас па еді?!

ХХІ ғасыр сахнасында өнегелі ұлы ұлт болып ұйысуға ұлы көшті бастап, мәңгілік елге айнала білудің жолындағы көреген даналығы мен кемеңгер кісілігі осы емес пе, brothers?!

Қазақтың кешегі текті қауымында «Абысын тату болса – ас көп», «Қыз күйеуге тек өзі бақытты болу үшін емес, керісінше барған мәңгілік босағасын қайткен күнде де бақытты ете білу үшін шығады» деп өмірлік ынтымақты бірлік пен жаңашыл прогресивті тірлікке айнымастай серттесе (анттаса) білуінің ұлағатты сыры мен пәлсафалық құдіретінің түп-төркіні осында жатса керек.

If this is not the case: Көк байрағы Алашымның, көк байрағы, Намыс, жігер ұлы күштің от – қайнары, Егеменді елімнің көгінде жарық жұлдыз, Желбіресін қазақтың көк Айбары!

Either way,, сөздің шыны керек, мұндай өмірлік аманат-өсиеттерді, талап-тілектерді қызға міндеттей білуді біз, бүгінгі ХХІ ғасыр сахнасында өмір сүріп жатқан әрбір қазақ отбасы, қолға жедел түрде алатын ең көкейтесті де маңызы орасан зор ұлттық мәселе екені даусыз. Сондай-ақ мұндай көкейтесті тағдыршешті ұлттық мәселелерді мемлекеттік дәрежеде қолға алудың да ең оңтайлы сәттері әлдеқашан туды. Бірақ...

So, қалың елім, қайран жұртым, қазағым, тезірек жаңаша ойланайық, опасыз ұйқыдан жаппай жұмыла оянайық. Айнала анталаған қауіп-қатердің ықпалы мен обырлығы күшейе түсті. Елде жүгенсіз күйдегі ұрпақтармыздың азғындауы, күйреуі, қылмысқа ұрынуы шектен шығып, ушығып барады. Тамыры тереңдеп барады. Why?

Бәріміз де жауаптымыз. Алдымызда ұлы Есеп Күні!

 

Publication author

offline 2 weeks

admin

0
Comments: 2public: 101Registration: 11-07-2018
Updated: 15.10.2019 — 13:54

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *